Αυθαίρετα: Τι αλλάζει στις άδειες δόμησης — Πώς θα χτίζουμε χωρίς την έγκριση της υπηρεσίας δόμησης

ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ+ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ

Ριζι­κές αλλα­γές και μεγά­λες ανα­τρο­πές στον τρό­πο έκδο­σης οικο­δο­μι­κών αδειών ετοι­μά­ζε­ται να υιο­θε­τή­σει το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος, στην προ­σπά­θειά του να μηδε­νί­σει το χρό­νο μετα­ξύ της υπο­βο­λής του φακέ­λου μέχρι την έγκρι­σή της οικο­δο­μι­κής άδειας.

Το σχέ­διο που επε­ξερ­γά­ζο­νται οι αρμό­διες υπη­ρε­σί­ες και έχει ήδη τεθεί προς συζή­τη­ση με τους επι­στη­μο­νι­κούς φορείς θα περι­λη­φθεί στο νέο νόμο για τα αυθαί­ρε­τα που ετοι­μά­ζε­ται να δώσει σε δημό­σια δια­βού­λευ­ση το υπουρ­γείο στις 15 Ιου­λί­ου. Με βάσει τις προ­τει­νό­με­νες ρυθ­μί­σεις, οι πολί­τες θα υπο­βάλ­λουν ηλε­κτρο­νι­κά τον φάκε­λο για έγκρι­ση αδεί­ας στις υπη­ρε­σί­ες δόμη­σης και θα ξεκι­νή­σουν να χτί­ζουν πριν ξεκι­νή­σει ο έλεγ­χος του φακέ­λου. Όπως ανα­φέ­ρει ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος κ. Γιάν­νης Τσι­ρώ­νης, «η σκέ­ψη είναι η άδεια να βγαί­νει κατευ­θεί­αν ηλε­κτρο­νι­κά και αυτό­μα­τα με τον αριθ­μό πρω­το­κόλ­λου να παίρ­νει και αριθ­μό αδεί­ας ώστε να ξεκι­νή­σει να χτί­ζει». Μέχρι σήμε­ρα οι πολε­ο­δο­μί­ες παρα­λάμ­βα­ναν τους φακέ­λους για τις άδειες και τους άφη­ναν επί μήνες στα συρ­τά­ρια τους είτε από αδια­φο­ρία και υπο­στε­λέ­χω­ση είτε για­τί απαι­τού­σαν «μπό­νους επι­τά­χυν­σης» για να τρέ­ξουν τις δια­δι­κα­σί­ες. Συνή­θως μάλι­στα τους πρω­το­κολ­λού­σαν τρεις μέρες πριν την έγκρι­ση του φακέ­λου.

Στο στά­διο των εκσκα­φών, συζη­τεί­ται να γίνε­ται έλεγ­χος από δύο ελεγ­κτές δόμη­σης (από ένας που ήταν μέχρι σήμε­ρα) οι οποί­οι θα επι­φορ­τι­στούν και με τον έλεγ­χο της οικο­δο­μι­κής άδειας (θα τσε­κά­ρουν μελέ­τες, διά­γραμ­μα κάλυ­ψης κ.α) προ­κει­μέ­νου σε αυτό το στά­διο να εντο­πί­ζο­νται τυχόν παρεκ­κλί­σεις της πολε­ο­δο­μι­κής νομο­θε­σί­ας και να επι­βάλ­λο­νται κυρώ­σεις ή να διορ­θώ­νο­νται λάθη όπου εντο­πί­ζο­νται καλό­πι­στες απο­κλί­σεις, δρώ­ντας ταυ­τό­χρο­να προ­λη­πτι­κά και στην απο­φυ­γή νέας γενιάς αυθαι­ρέ­των.

Σύμ­φω­να με την πρό­τα­ση του υπουρ­γεί­ου, ο μηχα­νι­κός θα μπο­ρεί εφό­σον το κρί­νει απα­ραί­τη­το, είτε λόγω ερμη­νεί­ας του νόμου ή σε άλλη περί­πτω­ση εάν πρό­κει­ται για ένα ειδι­κό κτί­ριο, να ζητά και την έγκρι­ση της πολε­ο­δο­μί­ας. Προ­κει­μέ­νου μάλι­στα το κρά­τος να ασκή­σει τον ρόλο του ως ελεγ­κτι­κός μηχα­νι­σμός, οι πολε­ο­δο­μί­ες θα ασκούν δειγ­μα­το­λη­πτι­κό έλεγ­χο στις οικο­δο­μές (του­λά­χι­στον σε όλα τα δημό­σια κτί­ρια και σε ένα 30% στα ιδιω­τι­κά), που θα είναι βασι­κή προ­ϋ­πό­θε­ση για να συν­δε­θεί σε ένα κτί­σμα το ρεύ­μα, στο χρό­νο που δόθη­κε η άδεια. Στο υπουρ­γείο, επι­ση­μαί­νουν ότι ο ρόλος αυτός της πολε­ο­δο­μί­ας έχει απα­ξιω­θεί πλή­ρως και ότι οι έλεγ­χοι είναι ανύ­παρ­κτοι. Μηχα­νι­κοί πάντως επι­ση­μαί­νουν ότι η διά­τα­ξη αυτή εγκυ­μο­νεί κιν­δύ­νους. Στο παρελ­θόν που υπήρ­χε υπο­χρέ­ω­ση αυτο­ψί­ας από την πολε­ο­δο­μία για να γίνει σύν­δε­ση με το ρεύ­μα, υπήρ­χαν ακί­νη­τα που έκα­ναν χρό­νια να πάρουν ηλε­κτρι­κό για­τί οι υπάλ­λη­λοι των πολε­ο­δο­μιών δεν έκα­ναν την δου­λειά τους.

Δημιουρ­γεί­ται Παρα­τη­ρη­τή­ριο Δομη­μέ­νου Χώρου

Ο νέος νόμος για τα αυθαί­ρε­τα φέρ­νει μια εξί­σου σημα­ντι­κή αλλα­γή για τους ιδιο­κτή­τες και στο πιστο­ποι­η­τι­κό νομι­μό­τη­τας. Μέχρι σήμε­ρα, η συγκε­κρι­μέ­νη βεβαί­ω­ση ήταν απα­ραί­τη­τη για κάθε δικαιο­πρα­ξία εν ζωή (πώλη­ση, γονι­κή παρο­χή, δωρεά) και δεν μπο­ρού­σε να εκδο­θεί αν υπήρ­χαν αυθαι­ρε­σί­ες στο ακί­νη­το ή αν αυτό ήταν εξ’ ολο­κλή­ρου αυθαί­ρε­το. Πλέ­ον με την ψήφι­ση του νέου νόμου, η βεντά­λια των δικαιού­χων ανοί­γει, αφού το πιστο­ποι­η­τι­κό θα είναι απα­ραί­τη­το για το σύνο­λο των συναλ­λα­γών επί των ακι­νή­των, περι­λαμ­βά­νο­ντας μισθώ­σεις και κλη­ρο­νο­μιές γεγο­νός που δημιουρ­γεί ένα επι­πρό­σθε­το κόστος για τους πολί­τες.

Η ρύθ­μι­ση που σχε­διά­ζει το υπουρ­γείο, δεν θα είναι μόνο ένας νόμος για τα αυθαί­ρε­τα αλλά ένας νόμος- πλαί­σιο, ο οποί­ος θα περι­λαμ­βά­νει και ρυθ­μί­σεις πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού. Στο υπουρ­γείο υπο­στη­ρί­ζουν ότι δια­χρο­νι­κά μία από τις κυριό­τε­ρες αιτί­ες της αυθαί­ρε­της δόμη­σης είναι οι μεγά­λες καθυ­στε­ρή­σεις στην έγκρι­ση των Γενι­κών Πολε­ο­δο­μι­κών Σχε­δί­ων, Πολε­ο­δο­μι­κών Μελε­τών και Πρά­ξε­ων εφαρ­μο­γής που διαρ­κούν έως και 15 χρό­νια. Η προη­γού­με­νη κυβέρ­νη­ση είχε θεσπί­σει την απο­κα­λού­με­νη χωρο­τα­ξι­κή και πολε­ο­δο­μι­κή μεταρ­ρύθ­μι­ση, ένα νόμο που βελ­τί­ω­νε τους χρό­νους και τα στά­δια του πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού αλλά στην πρά­ξη δεν εφαρ­μό­στη­κε ποτέ. Ωστό­σο στο ΥΠΕΝ συνερ­γά­τες του κ. Τσι­ρώ­νη υπο­στη­ρί­ζουν ότι απαι­τού­νται βελ­τιω­τι­κές ρυθ­μί­σεις, κίνη­τρα και εργα­λεία ώστε αυτός που ξεκι­νά ένα πολε­ο­δο­μι­κό σχε­δια­σμό αυτός να τον τελειώ­νει. Μεγά­λο βάρος ρίχνει το ΥΠΕΝ στην πρό­λη­ψη των αυθαι­ρέ­των.

Για το σκο­πό αυτό προ­βλέ­πε­ται η δημιουρ­γία ενός νέου θεσμού, το οποίο ονο­μά­ζει ¨Παρα­τη­ρη­τή­ριο Δομη­μέ­νου Περι­βάλ­λο­ντος” που θα ανα­λά­βει την κατα­γρα­φή, την επο­πτεία και τον έλεγ­χο όλο του δομη­μέ­νου χώρου. Το Παρα­τη­ρη­τή­ριο θα υπά­γε­ται κατά πάσα πιθα­νό­τη­τα στο υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος, θα στε­λε­χω­θεί από μηχα­νι­κούς και θα λει­τουρ­γεί ανά περι­φε­ρεια­κή ενό­τη­τα, με σκο­πό να ελέγ­χει τι χτί­ζε­ται και που. Θα εξο­πλι­στεί με κατάλ­λη­λα εργα­λεία (drones,ορθοφωτοχάρτες κ.α) και θα μπο­ρεί να κάνει συγκρί­σεις σε κάθε περιο­χή ανά εξά­μη­νο.

Οι τρεις κατη­γο­ρί­ες αυθαι­ρέ­των που “καί­νε” το υπουρ­γείο

Το υπουρ­γείο θα δια­τη­ρή­σει ως κόκ­κι­νη γραμ­μή για την μη νομι­μο­ποί­η­ση αυθαι­ρέ­των όσα χτί­στη­καν μετά τις 23 Ιου­λί­ου του 2011. Ωστό­σο σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, εξε­τά­ζε­ται σοβα­ρά το ενδε­χό­με­νο εφό­σον πρό­κει­ται για μικρής κλί­μα­κας αυθαι­ρε­σί­ες να μπο­ρούν να τακτο­ποι­η­θούν με τα ανά­λο­γα πρό­στι­μα, ακό­μη και παρα­βά­σεις που χρο­νι­κά εντο­πί­ζο­νται μετά το 2011. Ειδι­κός βάρος πέφτει από το υπουρ­γείο σε τρεις κυρί­ους κατη­γο­ρί­ες πολε­ο­δο­μι­κών παρα­βά­σε­ων που απο­τε­λούν και το κυριό­τε­ρο σημείο προ­βλη­μα­τι­σμού των υπη­ρε­σιών.

Η πρώ­τη κατη­γο­ρία είναι τα αυθαί­ρε­τα που θα μπο­ρού­σαν να δηλω­θούν αλλά μέχρι σήμε­ρα δεν έχουν υπα­χθεί σε κάποιο νόμο. Το υπουρ­γείο μολο­νό­τι οι δηλώ­σεις ξεπερ­νούν πλέ­ον το 1 εκα­τομ­μύ­ριο, υπο­στη­ρί­ζει ότι ένα μικρό μόνο ποσο­στό (από το σύνο­λο των 5,5 εκ. κατοι­κιών της χώρας) έχει δηλω­θεί. Ξεκι­νώ­ντας μάλι­στα από την παρα­δο­χή ότι το 90% των κτι­ρί­ων έχουν του­λά­χι­στον μίας μορ­φής αυθαι­ρε­σία, αντι­λαμ­βά­νε­ται κανείς ότι το πεδίο τακτο­ποί­η­σης είναι “λαμπρό”. Το ερώ­τη­μα, σύμ­φω­να με αρμό­διες πηγές είναι εάν οι πολί­τες αυτοί δεν προ­σήλ­θαν για­τί δεν έχουν τα οικο­νο­μι­κά μέσα για να πλη­ρώ­σουν ή για­τί πιστεύ­ουν ότι δεν υπάρ­χουν οι ελεγ­κτι­κοί μηχα­νι­σμοί που θα τους εντο­πί­σουν. Από το υπουρ­γείο πάντως δια­μη­νύ­ουν ότι στο νέο νόμο, τα πρό­στι­μα θα κλι­μα­κώ­νο­νται ανά­λο­γα με το περι­βαλ­λο­ντι­κό απο­τύ­πω­μα. Θα προ­βλέ­πο­νται επί­σης και κοι­νω­νι­κά κρι­τή­ρια για ευαί­σθη­τες κοι­νω­νι­κές ομά­δας π.χ. αν είναι κύρια και μονα­δι­κή κατοι­κία μέχρι 120 τ.μ. και θα υπάρ­χουν και εισο­δη­μα­τι­κά κρι­τή­ρια.

Μια δεύ­τε­ρη κατη­γο­ρία για το υπουρ­γείο που χρή­ζει ειδι­κής αντι­με­τώ­πι­σης είναι τα ακί­νη­τα με μεγά­λες υπερ­βά­σεις στη δόμη­ση άνω του 40% (κατη­γο­ρία 5 του άρθρου 9 του 4178/13). Για την κατη­γο­ρία αυτή, ο προη­γού­με­νος νόμος είχε προ­βλέ­ψει ότι η νομι­μο­ποί­η­ση θα ολο­κλη­ρω­νό­ταν με ανταλ­λα­γή ή εξα­γο­ρά συντε­λε­στή δόμη­σης μέσω της “Τρά­πε­ζας Γης”. Ωστό­σο στο υπουρ­γείο σημειώ­νουν ότι ουδέ­πο­τε προ­χώ­ρη­σε αυτή η ρύθ­μι­ση, παρά το γεγο­νός ότι πρό­κει­ται για μια μεγά­λη κατη­γο­ρία αυθαι­ρέ­των. Ένα από τα σενά­ρια που εξε­τά­ζο­νται είναι να λει­τουρ­γή­σει η Τρά­πε­ζα Γης η οποία συν­δέ­ε­ται με τη μετα­φο­ρά συντε­λε­στή δόμη­σης. Ωστό­σο προ­ϋ­πό­θε­ση είναι να ορι­στούν οι ζώνες υπο­δο­χής, που μέχρι σήμε­ρα απο­τε­λούν μια εξαγ­γε­λία χωρίς αντί­κρυ­σμα.

Μια τρί­τη κατη­γο­ρία, είναι οι αυθαί­ρε­τοι οικι­σμοί που στον πρό­σφα­το νόμο για τους δασι­κούς χάρ­τες κατα­γρά­φο­νται ως “οικι­στι­κές πυκνώ­σεις”. Πρό­κει­ται για ένα δια­χρο­νι­κό αγκά­θι του υπουρ­γεί­ου που σε αυτή τη φάση σχε­διά­ζε­ται να γίνει για πρώ­τη φορά η κατα­γρα­φή τους, μέσα από την δια­δι­κα­σία κύρω­σης των χαρ­τών. Υπάρ­χουν σκέ­ψεις που προς το παρόν δεν έχουν ορι­στι­κο­ποι­η­θεί, στις περι­πτώ­σεις αυτές οι ιδιο­κτή­τες να κατα­βάλ­λουν ένα μικρό αντί­τι­μο προ­κει­μέ­νου να κατα­γρα­φούν, με προ­ο­πτι­κή το ποσό που θα συγκε­ντρω­θεί να βοη­θή­σει αργό­τε­ρα στην περι­βαλ­λο­ντι­κή και πολε­ο­δο­μι­κή τους αντι­με­τώ­πι­ση. Το θέμα όμως αυτό προ­σκρού­ει στην πάγια νομο­λο­γία του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας και είναι αρκε­τά περί­πλο­κο και σύν­θε­το για να επι­λυ­θεί μέσα από νέο νόμο για την αυθαί­ρε­τη δόμη­ση.

ΠΗΓΗ: www.michanikos.gr (σύν­δε­σμος άρθρου)

Print Friendly, PDF & Email